{"id":477,"date":"2024-10-01T21:55:42","date_gmt":"2024-10-01T17:55:42","guid":{"rendered":"https:\/\/sprynto.com\/?p=477"},"modified":"2024-10-01T22:11:38","modified_gmt":"2024-10-01T18:11:38","slug":"pulun-tarixi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sprynto.com\/en\/pulun-tarixi\/","title":{"rendered":"Pulun tarixi"},"content":{"rendered":"<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"477\" class=\"elementor elementor-477\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-e752d69 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"e752d69\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-1b79d6d\" data-id=\"1b79d6d\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6f80b76 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6f80b76\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.14.0 - 26-06-2023 *\/\n.elementor-widget-image{text-align:center}.elementor-widget-image a{display:inline-block}.elementor-widget-image a img[src$=\".svg\"]{width:48px}.elementor-widget-image img{vertical-align:middle;display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" src=\"https:\/\/sprynto.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/n\u0259dIr-3-1.png\" class=\"attachment-full size-full wp-image-489\" alt=\"\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/sprynto.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/n\u0259dIr-3-1.png 1024w, https:\/\/sprynto.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/n\u0259dIr-3-1-300x225.png 300w, https:\/\/sprynto.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/n\u0259dIr-3-1-768x576.png 768w, https:\/\/sprynto.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/n\u0259dIr-3-1-16x12.png 16w, https:\/\/sprynto.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/n\u0259dIr-3-1-650x488.png 650w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-09bf2fc elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"09bf2fc\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-9f05cb4\" data-id=\"9f05cb4\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-22a13c7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"22a13c7\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.14.0 - 26-06-2023 *\/\n.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-stacked .elementor-drop-cap{background-color:#69727d;color:#fff}.elementor-widget-text-editor.elementor-drop-cap-view-framed .elementor-drop-cap{color:#69727d;border:3px solid;background-color:transparent}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap{margin-top:8px}.elementor-widget-text-editor:not(.elementor-drop-cap-view-default) .elementor-drop-cap-letter{width:1em;height:1em}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap{float:left;text-align:center;line-height:1;font-size:50px}.elementor-widget-text-editor .elementor-drop-cap-letter{display:inline-block}<\/style>\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">Pul, insanl\u0131q tarixini formala\u015fd\u0131ran, ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r mal v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olaraq \u0259sas\u0259n iqtisadi olmaqla yana\u015f\u0131, insan h\u0259yat\u0131na dair bir \u00e7ox f\u0259aliyy\u0259tin davam etdirilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259n \u0259n \u0259sas d\u0259y\u0259rl\u0259rd\u0259n biridir. O, yaln\u0131z iqtisadi bir vasit\u0259 olmaqdan \u0259lav\u0259, c\u0259miyy\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131nda da kritik rol oynam\u0131\u015f vacib bir elementdir. Pulun tarix boyunca uzanan s\u0259f\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131qda, ke\u00e7mi\u015fin tozlu s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259ki ilk sikk\u0259d\u0259n bu g\u00fcn\u00fcn m\u00fcasir d\u00fcnyas\u0131nda s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lm\u0131\u015f r\u0259q\u0259msal pula q\u0259d\u0259r, insanl\u0131\u011f\u0131n iqtisadi, sosial v\u0259 m\u0259d\u0259ni bir \u0259ksi oldu\u011funu dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. O tozlu s\u0259hif\u0259l\u0259rd\u0259n bu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259 g\u0259ldikc\u0259, pulun nec\u0259 bir t\u0259kam\u00fcl ke\u00e7irdiyini maraq edirsinizs\u0259, bu yaz\u0131 tam sizin \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-286a6ce elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"286a6ce\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-a75a2fe\" data-id=\"a75a2fe\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-35cc4ef elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"35cc4ef\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<style>\/*! elementor - v3.14.0 - 26-06-2023 *\/\n.elementor-heading-title{padding:0;margin:0;line-height:1}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title[class*=elementor-size-]>a{color:inherit;font-size:inherit;line-height:inherit}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-small{font-size:15px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-medium{font-size:19px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-large{font-size:29px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xl{font-size:39px}.elementor-widget-heading .elementor-heading-title.elementor-size-xxl{font-size:59px}<\/style><h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">\u0130lk Sikk\u0259nin Ortaya \u00c7\u0131xmas\u0131 v\u0259 Yay\u0131lmas\u0131<\/h4>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-688f562 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"688f562\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-a1690c2\" data-id=\"a1690c2\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3288a36 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3288a36\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u00fcbadil\u0259 il\u0259 ba\u015flayan v\u0259 uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 d\u0259 m\u00fcbadil\u0259 \u00fcsulu il\u0259 davam ed\u0259n al\u0131\u015f-veri\u015fl\u0259r, Lidyalar\u0131n ilk pulu icad etm\u0259si il\u0259 d\u0259yi\u015fiklik ke\u00e7irdi. E.\u0259. 600-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Lidya Krall\u0131\u011f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n icad edil\u0259n ilk sikk\u0259l\u0259r \u201celektron\u201d adlanan bir n\u00f6v q\u0131z\u0131l v\u0259 g\u00fcm\u00fc\u015f qar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131 v\u0259 ticar\u0259ti \u00e7ox asanla\u015fd\u0131raraq insanl\u0131q tarixini istiqam\u0259tl\u0259ndirdi. Bu sikk\u0259l\u0259r \u201cz\u0259rb\u201d \u00fcsulu il\u0259 haz\u0131rlan\u0131rd\u0131. Z\u0259rb \u00fcsulu, metal bir diskin \u00fcz\u0259rin\u0259 b\u0259rk q\u0259libl\u0259 vurularaq formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 dem\u0259k idi. Daha sonra bu \u00fcsul, bu g\u00fcn &#8220;z\u0259rbxana&#8221; kimi bildiyimiz pul \u00e7apetm\u0259 yerinin d\u0259 \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etdi. Lidyalar\u0131n ard\u0131ndan Antik Yunan v\u0259 Roma sivilizasiyalar\u0131nda da sikke istifad\u0259si geni\u015f yay\u0131ld\u0131 v\u0259 sikk\u0259l\u0259rin b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 istehsal formas\u0131, istifad\u0259 olunan material, \u00e7\u0259kisi, \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc v\u0259 s. d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Elektron \u0259rintil\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, g\u00fcm\u00fc\u015f v\u0259 q\u0131z\u0131l sikk\u0259l\u0259r d\u0259 istehsal olunma\u011fa ba\u015fland\u0131. Lidyalar\u0131n icad etdiyi pul sistemi, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 yay\u0131laraq dig\u0259r m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 q\u0259bul edildi v\u0259 iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r, ticar\u0259t alq\u0131-satq\u0131lar\u0131 bu sisteml\u0259 asanla\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha s\u0259m\u0259r\u0259li v\u0259 nizaml\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">H\u0259m insanl\u0131\u011f\u0131n, h\u0259m d\u0259 ticar\u0259tin inki\u015faf\u0131nda inqilab kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259n ilk sikk\u0259l\u0259rin icad\u0131, bu g\u00fcn istifad\u0259 etdiyimiz m\u00fcasir pul sisteml\u0259rinin d\u0259 \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015f oldu.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-894861a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"894861a\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-e61720f\" data-id=\"e61720f\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4ccbd0e elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4ccbd0e\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ka\u011f\u0131z Pullar\u0131n \u00c7ap\u0131 v\u0259 Banklar\u0131n Qurulmas\u0131<\/h4>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-02f239a elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"02f239a\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7fea1df\" data-id=\"7fea1df\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9244274 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9244274\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">Elektron, g\u00fcm\u00fc\u015f v\u0259 ya q\u0131z\u0131ldan haz\u0131rlanan sikk\u0259l\u0259rin istifad\u0259si davam ed\u0259rk\u0259n, metal pullardan sonra ticar\u0259tin daha asan v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz hala g\u0259tirilm\u0259si ehtiyac\u0131 ka\u011f\u0131z pulun yaranmas\u0131na z\u0259min yaratd\u0131. \u0130lk ka\u011f\u0131z pul \u00c7ind\u0259 eram\u0131z\u0131n 806-c\u0131 ilind\u0259 \u00e7ap edildi. Q\u0259rbd\u0259 is\u0259 ka\u011f\u0131z pullar\u0131n \u00e7ap\u0131 v\u0259 istifad\u0259si XVII \u0259srd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildi v\u0259 bu inki\u015faflar bu g\u00fcnk\u00fc m\u00fcasir bank\u00e7\u0131l\u0131q sisteminin d\u0259 t\u0259m\u0259lini atma\u011fa imkan verdi.<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130sve\u00e7, 1661-ci ild\u0259 ka\u011f\u0131z pul \u00e7ap ed\u0259n ilk Avropa \u00f6lk\u0259si kimi tarix\u0259 ke\u00e7di. Osmanl\u0131da is\u0259 ilk ka\u011f\u0131z pul Sultan \u018fbd\u00fclm\u0259ciddin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, 1840-c\u0131 ild\u0259 \u201cKaime-i Mu&#8217;t\u0259b\u0259riyy\u0259-i Naqdiyy\u0259\u201d ad\u0131 il\u0259 \u00e7ap edildi. Sikk\u0259l\u0259r, XVII \u0259srd\u0259n etibar\u0259n yerini ka\u011f\u0131z pullara buraxd\u0131 v\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259 \u0130ngilt\u0259r\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131, daha sonra is\u0259 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u0259rk\u0259zi banklar\u0131n\u0131n qurulmas\u0131 il\u0259 m\u00fcasir bank\u00e7\u0131l\u0131q d\u00f6vr\u00fc ba\u015flad\u0131.<\/span><\/p><p>\u00a0<\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130lk banklar tacirl\u0259rin, \u00f6lk\u0259nin varl\u0131 \u015f\u0259xsl\u0259rinin qiym\u0259tli \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131 saxlamaq v\u0259 ticar\u0259t \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 asanla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259rk\u0259n, daha sonra pul siyas\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyatlar\u0131n\u0131n sabitliyini t\u0259min etm\u0259k, pul t\u0259klifini n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlamaq v\u0259 geni\u015f miqyasl\u0131 iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259ri davam etdirm\u0259k kimi m\u00fcxt\u0259lif m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n qurumlara \u00e7evrildil\u0259r.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-top-column elementor-element elementor-element-c511bb1\" data-id=\"c511bb1\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0f5dcff elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"0f5dcff\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"500\" height=\"500\" src=\"https:\/\/sprynto.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/first-banknote-of-the-world.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-480\" alt=\"\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/sprynto.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/first-banknote-of-the-world.jpg 500w, https:\/\/sprynto.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/first-banknote-of-the-world-300x300.jpg 300w, https:\/\/sprynto.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/first-banknote-of-the-world-150x150.jpg 150w, https:\/\/sprynto.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/first-banknote-of-the-world-12x12.jpg 12w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-2d42509 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"2d42509\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-e7deb12\" data-id=\"e7deb12\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-91ee634 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"91ee634\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t<h4 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Pulun v\u0259 Bank\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n R\u0259q\u0259msal \u0130nqilab\u0131<\/h4>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-834beb9 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"834beb9\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-1291eeb\" data-id=\"1291eeb\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9cb9715 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9cb9715\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<p><span style=\"font-weight: 400;\">XX \u0259srl\u0259 birlikd\u0259 h\u0259m pul sisteml\u0259ri, h\u0259m d\u0259 m\u00fcasir bank xidm\u0259tl\u0259ri, inki\u015faf ed\u0259n texnologiyan\u0131n t\u0259siri il\u0259 yeni bir d\u00f6vr\u00fc q\u0259bul etdi; bu is\u0259 \u201cr\u0259q\u0259msal inqilab\u201dd\u0131r. Bankomatlar\u0131n qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, telefon bank\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, internet bank\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131, kredit kartlar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131, elektron \u00f6d\u0259ni\u015f sisteml\u0259ri il\u0259 fiziki pula olan as\u0131l\u0131l\u0131q azal\u0131r, h\u0259m d\u0259 bank\u00e7\u0131l\u0131q xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn banklara getm\u0259k z\u0259rur\u0259ti ortadan qalx\u0131rd\u0131.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130nternetin s\u00fcr\u0259tli v\u0259 praktik istifad\u0259si, m\u00fcasir d\u00fcnyada dem\u0259k olar ki, h\u0259r k\u0259si pulun v\u0259 bank\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n r\u0259q\u0259msal inqilab\u0131n\u0131n bir hiss\u0259si hal\u0131na g\u0259tirdi. Elektron pul kis\u0259l\u0259ri asan v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz istifad\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn pul v\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n yegan\u0259 \u00fcnvan\u0131 oldu.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu inki\u015faflar s\u00fcr\u0259tl\u0259 davam ed\u0259rk\u0259n, XXI \u0259srd\u0259 \u201cblockchain\u201d texnologiyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131, pula v\u0259 bank\u00e7\u0131l\u0131\u011fa dair yeni bir d\u00f6vr\u00fcn qap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7d\u0131 v\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri, \u00f6lk\u0259l\u0259ri bu g\u00fcn \u201ckripto\u201d olaraq tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z yeni n\u0259sil pulla tan\u0131\u015f etdi. Bel\u0259likl\u0259, maliyy\u0259 sisteml\u0259rind\u0259 yeni bir r\u0259q\u0259msal d\u00f6vr ba\u015flad\u0131 v\u0259 bu, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259n v\u0259 b\u00f6y\u00fck k\u00fctl\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259sir etm\u0259k g\u00fcc\u00fcn\u0259 malik bir d\u00f6vr oldu.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">M\u0259lumatlar\u0131n r\u0259q\u0259msal m\u00fchitl\u0259rd\u0259 \u015fifr\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k qeyd edilm\u0259sini t\u0259min ed\u0259n bir n\u00f6v qeydl\u0259r d\u0259ft\u0259ri texnologiyas\u0131 olan blockchain v\u0259 ya blokz\u0259nciri il\u0259 yarad\u0131lan ilk kripto valyuta Bitcoin idi. Sato\u015fi Nakamoto t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lan v\u0259 AB\u015e-da ipoteka b\u00f6hran\u0131na h\u0259ll tapma ehtiyac\u0131ndan do\u011fan Bitcoin-i, Ethereum, Ripple kimi f\u0259rqli kripto valyutalar izl\u0259di.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Bu kripto pullar v\u0259 \u00e7ox daha art\u0131\u011f\u0131, m\u00fcxt\u0259lif x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 istifad\u0259l\u0259ri il\u0259 maliyy\u0259 ekosisteminin \u00e7e\u015fidl\u0259nm\u0259sin\u0259 z\u0259min haz\u0131rlad\u0131. Bu g\u00fcn is\u0259 bu m\u00fcxt\u0259liflik artmaqda davam edir. Bel\u0259 ki, al\u0131\u015f-veri\u015fl\u0259rd\u0259 ke\u00e7\u0259rli bir valyuta kimi q\u0259bul edilm\u0259y\u0259 ba\u015flayan kripto pullar, bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif yerl\u0259rind\u0259 restoranlarda, d\u0259bd\u0259b\u0259li geyim ma\u011fazalar\u0131nda, z\u0259rg\u0259rlik ma\u011fazalar\u0131nda \u00f6d\u0259ni\u015f vasit\u0259si kimi q\u0259bul olunur.<\/span><\/p><p><span style=\"font-weight: 400;\">Daha da \u0259h\u0259miyy\u0259tlisi, h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin pul siyas\u0259tinin bir hiss\u0259si hal\u0131na g\u0259l\u0259n kripto pullar, g\u0259l\u0259c\u0259yin maliyy\u0259 bazarlar\u0131n\u0131 da formala\u015fd\u0131racaq kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. X\u00fcsusil\u0259 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259, r\u0259q\u0259msal iqtisadiyyat\u0131n bu inki\u015faflarla daha da ir\u0259li ged\u0259c\u0259yini dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pul, insanl\u0131q tarixini formala\u015fd\u0131ran, ke\u00e7mi\u015fd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r mal v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olaraq \u0259sas\u0259n iqtisadi olmaqla yana\u015f\u0131, insan h\u0259yat\u0131na dair bir \u00e7ox [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":489,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"elementor_header_footer","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sprynto.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/477"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sprynto.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sprynto.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprynto.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprynto.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=477"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/sprynto.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/477\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":492,"href":"https:\/\/sprynto.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/477\/revisions\/492"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sprynto.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sprynto.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprynto.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sprynto.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}